Opóźniony rozwój mowy jest rodzajem zaburzenia komunikacji. Podobnie jak w przypadku innych umiejętności, wiek, w którym dzieci uczą się języka i zaczynają mówić, może się różnić. Wielu spośród maluchów szczęśliwie wymawia „mama” i „tata” na długo przed swoimi pierwszymi urodzinami, a kiedy mają 18 miesięcy, znają około 20 słów. Ale co, jeżeli 2-latek tak naprawdę jeszcze nie mówi, a jedynie składa słowa? Znajomość tego co jest normalne, a co nie w rozwoju mowy i języka, może pomóc rodzicom dowiedzieć się, czy istnieją powody do niepokoju lub czy dziecko prawidłowo się rozwija.
Typy i symptomy opóźnionego rozwoju mowy
Istnieją dwa podstawowe typy opóźnionego rozwoju mowy – samoistny oraz niesamoistny. Pierwszy rodzaj to następstwo zakłóceń w rozwoju, a przyczyny związane są z indywidualnym tempem rozwoju każdego dziecka. Drugi typ natomiast związany jest z różnego rodzaju upośledzeniami i zaburzeniami, m.in. upośledzenie sensoryczne lub motoryki mowy, różnego rodzaju zaburzenia neurologiczne czy też psychiczne.
Istnieje szereg aspektów, przyczyniających się do opóźnienia rozwoju mowy, są to m.in:
- upośledzenia słuchu – u dzieci z wadą słuchu często występuje upośledzenie funkcji językowych. Nie słysząc wyraźnie, nauka komunikacji staje się zdecydowanie trudniejsza.
- autyzm – chociaż nie wszystkie dzieci z autyzmem mają opóźnienia językowe, autyzm również wpływa na komunikację.
- problemy psychospołeczne – poważne zaniedbania mogą prowadzić do problemów z nauką języka i komunikacji.
Jeżeli dziecko – w wieku typowym dla tego typu umiejętności – posiada problemy z nauką języka, niechętnie powtarza zasłyszane słowa i brakuje mu zaangażowania w porozumiewaniu się z rówieśnikami oraz dorosłymi – potraktuj to jako alarm i jak najszybciej reaguj. Typowe objawy pojawiające się przy opóźnieniu rozwoju mowy to m.in.:
– brak mowy w wieku 2 lat;
– niezdolność do wypowiadania się krótkimi zdaniami w wieku 3 lat;
– trudność w podążaniu za słownymi wskazówkami;
– słaba wymowa lub artykulacja;
– trudności z umieszczeniem słów w zdaniu.
Jak zdiagnozować opóźnienia rozwoju mowy?
Jeżeli ty lub twój lekarz uważacie, że dziecko może borykać się z problemem, ważne jest, aby uzyskać wczesną ocenę u logopedy. Możesz znaleźć specjalistę na własną rękę lub poprosić lekarza pierwszego kontaktu o skierowanie. Logopeda oceni umiejętności mowy i języka twojego dziecka w kontekście całego rozwoju. Wykona również standardowe testy i zaleci odpowiednie działania.